Lahey’de Dönüm Noktası: Haşim Thaçi ve UÇK Liderleri İçin 45 Yıl Hapis İstemi

 ​Balkanlar’ın modern tarihindeki en önemli hukuki süreçlerden biri olan Kosova Özel Konseyi’ndeki (KSC) yargılamada bugün kritik bir gelişme yaşandı. Lahey’deki Özel Savcılık Ofisi, aralarında Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Haşim Thaçi’nin de bulunduğu dört üst düzey UÇK (Kosova Kurtuluş Ordusu) lideri hakkında 45 yıl hapis cezası talep etti. Bu talep, sadece bir yargı sürecinin parçası değil, aynı zamanda 1998-1999 Kosova Savaşı’nın mirasına dair uluslararası hukukun verdiği en ağır sınavlardan biri olarak değerlendiriliyor.

​İddianamenin Omurgası: Suçlamalar Neler?

 ​2020 yılında hazırlanan ve süreç içerisinde genişletilen iddianame, Haşim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’yi “ortak suç girişimi” üyesi olmakla itham ediyor. Savcılığın sunduğu deliller ve bugün açıklanan ceza istemi şu temel suçlamalara dayanıyor:

• ​İnsanlığa Karşı Suçlar: Zulüm, hapis tutma, keyfi gözaltı, işkence ve cinayet.
• ​Savaş Suçları: Yasadışı tutuklama, zalimane muamele, işkence ve cinayet.

​ Savcılık makamı, Thaçi ve beraberindekilerin, Kosova genelinde ve Arnavutluk’un kuzeyindeki çeşitli bölgelerde UÇK muhalifi olarak görülen sivillere, Sırp azınlığa ve rakip siyasi gruplara yönelik sistematik bir saldırı planladığını ve uyguladığını savunuyor.

​”Özgürlük Savaşçısı” mı, “Savaş Suçlusu” mu?

​ Haşim Thaçi davasını diğer uluslararası ceza davalarından ayıran en temel fark, sanıkların Kosova halkı nezdindeki statüsüdür. Thaçi, Kosova’nın Sırp rejimine karşı verdiği bağımsızlık mücadelesinin sembol isimlerinden biri ve devletin kurucu babalarından sayılmaktadır.

​ Savunma tarafı, yargılama boyunca UÇK’nın hiyerarşik bir ordudan ziyade, dağınık bir direniş hareketi olduğunu ve liderlerin yerelde işlenen münferit suçlardan sorumlu tutulamayacağını vurguladı. Ancak savcılık, sunulan tanık ifadeleri ve belgelerle, suçların merkezi bir emir-komuta zinciri dahilinde işlendiğini kanıtlamaya çalışıyor.

​Bölgesel Etkiler ve Toplumsal Yankılar

​ Lahey‘den gelen 45 yıl hapis istemi haberi, Kosova ve Sırbistan arasındaki zaten gergin olan ilişkileri daha da hassas bir noktaya taşıdı.

​1. Kosova’da Milli Onur Tartışması

​ Kosova kamuoyunda davanın “UÇK’nın tertemiz mücadelesini lekelemeye yönelik bir girişim” olduğu inancı hakim. Priştine sokaklarında ve sosyal medyada, Thaçi’nin bir savaş suçlusu değil, bir kurtarıcı olduğu yönündeki paylaşımlar artmış durumda. Kararın onanması durumunda, ülkede geniş çaplı protestoların yaşanabileceği öngörülüyor.

​2. Sırbistan’ın Yaklaşımı

 ​Belgrad cephesi ise davayı yakından takip ediyor. Sırp yetkililer, uzun süredir UÇK liderlerinin işlediği iddia edilen suçların cezasız kaldığını savunuyordu. Lahey’den gelecek sert bir karar, Sırbistan’ın uluslararası arenadaki söylemlerini güçlendirebilir.

​3. Diplomatik Diyalog Süreci

 ​Kosova ve Sırbistan arasındaki normalleşme süreci, 2026 yılı itibarıyla zaten bir tıkanma noktasındaydı. Eski cumhurbaşkanına yönelik bu ağır ceza istemi, Kosova hükümetinin uluslararası mahkemelere ve Batı destekli çözüm önerilerine olan güvenini sarsma riski taşıyor.

​Hukuki Süreç Nasıl İşleyecek?

 ​Savcılığın hapis istemi bir son karar değildir. Bundan sonraki aşamada:

1. ​Savunma Makamının Yanıtı: Sanık avukatları, savcılığın iddialarına karşı kendi nihai mütalaalarını sunacak.
2. ​Mahkeme Heyetinin Değerlendirmesi: Uluslararası yargıçlardan oluşan heyet, binlerce sayfalık belgeyi ve yüzlerce tanık ifadesini değerlendirerek hükmünü açıklayacak.
3. ​Temyiz Yolu: İlk derece mahkemesinin vereceği karar ne olursa olsun, tarafların kararı temyize götürme hakkı saklı kalacak.

Balkanlar’da Adalet Arayışı

​ Haşim Thaçi davası, sadece bir bireyin yargılanması değil, Balkanlar’ın kanlı geçmişiyle hesaplaşmasının bir parçasıdır. 45 yıl hapis istemi, uluslararası hukukun savaş dönemindeki liderlik sorumluluğuna verdiği önemi göstermesi açısından tarihi bir semboldür. Ancak bölgedeki kalıcı barışın, sadece mahkeme salonlarında değil, toplumların ortak bir tarih bilinci oluşturmasıyla mümkün olacağı gerçeği geçerliliğini koruyor.

​ Bu davanın sonucu, Kosova’nın uluslararası meşruiyeti ve bölgedeki demokratik standartların geleceği üzerinde belirleyici bir rol oynayacaktır.

​Kaynakça

​Kosovo Specialist Chambers & Specialist Prosecutor’s Office (KSC-SPO): “The Prosecutor v. 

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi, and Jakup Krasniqi” dava dosyaları ve resmi basın açıklamaları. (Lahey merkezli mahkemenin resmi portalı).

​Amnesty International: “Kosovo: Specialist Chambers trial of former KLA leaders must deliver justice for victims” – Bölgedeki insan hakları ihlalleri ve yargılama süreci üzerine hazırlanan periyodik raporlar.

​Human Rights Watch (HRW): “Kosovo/Serbia: Former President Faces War Crimes Trial” –

Savaş suçları ve komuta zinciri sorumluluğu üzerine hukuki analizler.

Balkan Insight (BIRN): “The Hague Trial: Tracking Justice for Kosovo War Victims” – Balkanlar üzerine uzmanlaşmış araştırmacı gazetecilik ağı verileri.

​Euronews & Reuters Archive: 2020-2026 yılları arası Haşim Thaçi’nin istifası ve yargı sürecine dair kronolojik haber akışı.

​Balkan News: Bölgesel güncel gelişmeler ve sosyal medya yansımalarına dair yerel haber kaynakları.​

European Commission: “Kosovo Progress Report 2025/2026” – Yargı reformu ve uluslararası mahkemelerle iş birliği üzerine hazırlanan resmi raporlar.