Bulgaristan’da 1 Ocak Sonrası Çifte Kriz: Euro’ya Geçiş ve Siyasi Çıkmaz
Bulgaristan’ın Çifte Sınavı: Siyasi İstikrarsızlık ve Euro’ya Geçişin Ekonomik Sancıları
Özet: Bulgaristan, Cumhurbaşkanı Radev’in müdahaleleri ve hükümet kurma çalışmalarının başarısızlığıyla derinleşen bir siyasi krizin içinde. 1 Ocak itibarıyla Euro’ya geçen komşuda, fiyat artışları ve piyasa dalgalanmaları halkın gündeminde. İşte Sofya’daki son gelişmelerin analizi.
Balkanlar’ın “Seçim Döngüsü” Kırılamıyor
Avrupa Birliği’nin en yoksul ama stratejik açıdan kritik üyelerinden biri olan Bulgaristan, 2026 yılına hem umutlu hem de oldukça gergin bir başlangıç yaptı. Bir yandan para birimi Leva’yı geride bırakıp Euro bölgesine dahil olmanın tarihi adımını atan ülke, diğer yandan son birkaç yıldır içine hapsolduğu “hükümet kuramama” krizinin en şiddetli evresini yaşıyor. Cumhurbaşkanı Rumen Radev ile siyasi aktörler arasındaki gerilim, ülkeyi bir kez daha sandık ufuklarına taşımış durumda.
Siyasi Krizin Perde Arkası: Radev ve PP-DB Arasındaki Güç Savaşı
Bulgaristan’da siyaset, uzun süredir reform yanlısı Değişime Devam (PP) ve Demokratik Bulgaristan (DB) ittifakı ile eski statükoyu temsil etmekle suçlanan figürler arasındaki çatışmaya sahne oluyor. Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in anayasal yetkilerini kullanma biçimi ve geçici hükümet atamaları, krizin merkezinde yer alıyor.
Hükümet kurma görevini alan PP-DB ittifakının, koalisyon ortaklarıyla uzlaşamaması ve meclis çoğunluğunu sağlayamaması, Bulgar halkında “yine mi sandığa gidiyoruz?” sorusunun hayal kırıklığıyla sorulmasına neden oldu. Son beş yıl içinde defalarca sandık başına giden Bulgar seçmeni için siyasi istikrarsızlık, sadece bir “yönetim sorunu” değil, aynı zamanda AB fonlarının akışı ve yargı reformu gibi hayati projelerin aksaması anlamına geliyor.
Cumhurbaşkanı Radev’in Rolü ve Eleştiriler
Cumhurbaşkanı Radev, istikrarı sağlama iddiasında olsa da, muhalefet tarafından “süreci tıkamak” ve Rusya yanlısı bir tutum sergileyerek ülkeyi Batı rotasından saptırmakla eleştiriliyor. PP-DB bloğu, Avrupa yanlısı bir hükümet kurma çabalarının bizzat “derin devlet” unsurları tarafından engellendiğini savunurken, Radev’in sert tutumu siyasi kutuplaşmayı en üst seviyeye çıkarmış durumda.
1 Ocak Dönümü: Euro’ya Geçiş ve Pazar Yerindeki Gerçeklik
Bulgaristan, 1 Ocak 2026 itibarıyla resmen Euro bölgesinin bir parçası oldu. Teoride bu adımın doğrudan yabancı yatırımları artırması ve kredi notunu yükseltmesi beklenirken, sokaktaki yansımalar oldukça farklı seyrediyor.
Fiyat Artışları ve “Fırsatçılık” Kaygısı
X (Twitter) ve Facebook gibi sosyal medya platformlarında Bulgar vatandaşlarının paylaştığı etiketler, temel gıda maddelerindeki ani fiyat değişimlerine odaklanmış durumda. Birçok kullanıcı, Leva’dan Euro’ya yuvarlama yapılırken fiyatların yukarı yönlü esnetildiğini iddia ediyor.
Vatandaş Görüşü: “Dün 2 Leva olan ekmek, bugün 1.10 Euro (yaklaşık 2.15 Leva). Kuruşluk artışlar gibi görünse de ay sonunda cüzdanda büyük delik açıyor.”
Resmi makamlar, enflasyonun kontrol altında olduğunu ve haksız fiyat artışlarına karşı denetimlerin sıkılaştırıldığını belirtse de, halkın alım gücündeki düşüş siyasi krizi daha da derinleştiriyor. Sosyal medyada viral olan market fişi görselleri, “Euro’nun getirdiği refah nerede?” sorusunu tartışmaya açıyor.
Ekonomik Veriler ve Beklentiler
Ekonomistler, Euro’ya geçişin kısa vadeli şoklar yaratabileceğini ancak uzun vadede Bulgaristan ekonomisini daha dirençli hale getireceğini savunuyor. Ancak bu geçişin başarısı, doğrudan siyasi istikrara bağlı.
|
Sektör |
Beklenen Etki |
Risk Faktörü |
|---|---|---|
|
Turizm |
İşlem maliyetlerinin düşmesiyle artış |
Siyasi belirsizlik nedeniyle imaj kaybı |
|
Dış Yatırım |
Güven artışı ve doğrudan sermaye girişi |
Yolsuzlukla mücadele yasalarının geçmemesi |
|
Bankacılık |
Daha düşük faiz oranları |
Enflasyonist baskıların devam etmesi |
Bulgaristan’ı Ne Bekliyor?
Bulgaristan şu an tam anlamıyla bir kavşakta. Eğer siyasi partiler asgari müştereklerde buluşup bir “uzlaşı hükümeti” kuramazlarsa, ülke bahar aylarında yeniden erken seçime gidecek. Bu durum, Euro’ya geçişin getirdiği ekonomik adaptasyon sürecini daha da zorlaştıracak ve halkın sisteme olan güvenini sarsacaktır.
Komşuda suların durulması için sadece rakamların değil, siyasi iradenin de stabilize olması gerekiyor. Bulgaristan’ın bu çifte sınavdan nasıl çıkacağı, sadece Sofya’nın değil, Balkanlar’ın ve Avrupa Birliği’nin de takibinde kalmaya devam edecek.
Kaynakça:
- Bulgaristan Merkez Bankası (BNB), “Euro Bölgesi Entegrasyon Süreci ve Döviz Kuru Politikası”, 2026.
- Avrupa Komisyonu, “Bulgaristan Ekonomik Görünüm ve Enflasyon Raporu”, Ocak 2026.
- Bulgar Haber Ajansı (BTA), “Hükümet Kurma Süreci ve Siyasi Parti Müzakereleri Güncel Gelişmeler”.
- Eurostat, “Consumer Price Indices in the Euro Area Transition Countries”.
