​Balkanlar’da Güvenlik İkilemi: Sırbistan ve Kosova Hattında Askeri Mobilizasyonun Perde Arkasısırbistan

 ​ Sırbistan Cumhurbaşkanı Vuçiç‘in Türkiye ve ABD‘ye yönelik “Kosova‘yı silahlandırma” suçlamaları Balkanlar‘da tansiyonu yükseltiyor. Savunma sanayii hamleleri ve jeopolitik yansımalar üzerine kapsamlı bir analiz.

Diplomatik Masadan Askeri Sahaya

​ Balkanlar’ın kırılgan fay hatları, son yılların en ciddi stratejik sarsıntılarından birini yaşıyor. Sırbistan ve Kosova arasındaki ilişkiler, Brüksel ve Washington’un arabuluculuk çabalarına rağmen, diplomatik müzakerelerden ziyade askeri envanter güncellemeleriyle gündeme gelmeye başladı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in, Batılı güçlerin ve Türkiye’nin Kosova Güvenlik Güçleri’ni (FSK) “açıkça bir orduya dönüştürdüğü” yönündeki sert açıklamaları, bölgedeki “güvenlik ikilemi” tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

​Vuçiç’in Hedefindeki Aktörler: Türkiye ve ABD

​ Sırp liderliğinin söylemlerinde iki ülke ön plana çıkıyor: Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye. Vuçiç, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamalarda, Kosova’nın egemenlik iddialarını destekleyen askeri yardımların uluslararası hukuka ve 1244 sayılı BM Güvenlik Konseyi Kararı’na aykırı olduğunu savundu.

​Türkiye’nin Stratejik Hamlesi: Bayraktar TB2

 Sırbistan kamuoyunda en çok yankı uyandıran gelişme, Kosova’nın Türkiye’den satın aldığı Bayraktar TB2 SİHA’lar oldu. Sırp medyası, bu SİHA’ların Priştine’ye teslim edilmesini bölgedeki askeri dengelerin bozulması olarak yorumluyor. Türkiye, Balkanlar’da barış ve istikrarın korunması ilkesiyle hareket ettiğini vurgulasa da, Belgrad yönetimi bu hamleyi Priştine’ye sağlanan bir “stratejik üstünlük” olarak okuyor. Savunma sanayii uzmanları, insansız hava araçlarının bölgenin engebeli coğrafyasında sağladığı gözetleme ve vuruş kabiliyetinin, Sırbistan’ın zırhlı birlik kapasitesine karşı ciddi bir caydırıcılık oluşturduğuna dikkat çekiyor.

​ABD’nin Javelin Onayı

 ABD’nin Kosova’ya Javelin anti-tank füze sistemlerini satma kararı, Belgrad tarafından “açık bir tehdit” olarak nitelendirildi. Pentagon ve Washington yönetimi, bu adımın Kosova’nın kendi savunma kapasitesini geliştirmesi için atıldığını belirtirken; Sırbistan, bu silahların “saldırgan bir niyetle” kullanılmasından endişe duyduğunu ifade ediyor.

​Bölgesel İttifaklar: Üçlü Savunma Bildirisi

 ​Belgrad’ın tepkisini çeken bir diğer gelişme ise Arnavutluk, Hırvatistan ve Kosova arasında imzalanan askeri iş birliği bildirisi oldu. Bu bildiri, Sırp milliyetçileri tarafından “Büyük Arnavutluk” projesinin bir parçası veya Sırbistan’ı çevreleme stratejisi olarak etiketleniyor. Hırvatistan’ın NATO tecrübesi ve Arnavutluk’un lojistik desteğiyle Kosova’nın askeri standartlarını NATO seviyesine çekme çabası, bölgedeki geleneksel Sırp hegemonyasını sarsan bir unsur olarak görülüyor.

​Dijital Platformlarda Dezenformasyon ve Gerilim

​ Kriz sadece askeri kışlalarda değil, dijital dünyada da yaşanıyor. X (eski adıyla Twitter) ve Telegram üzerinden yayılan dezenformasyon içerikli görseller, her iki tarafın milliyetçi tabanını mobilize ediyor. Sırp kullanıcılar arasında “Yarın Prizren’de” sloganları yükselirken, Kosovalı kullanıcılar Türkiye ve ABD ile olan askeri ortaklıklarını güç gösterisine dönüştürüyor. Bu durum, sahadaki en ufak bir kıvılcımın sosyal medya aracılığıyla büyük bir çatışma algısına dönüşme riskini barındırıyor.

​

Jeopolitik Analiz: Silahlanma Yarışının Geleceği

​ Sırbistan’ın da bu süreçte pasif kalmadığını not etmek gerekir. Belgrad, Rusya ve Çin ile olan askeri ilişkilerini derinleştirerek FK-3 hava savunma sistemlerini ve çeşitli zırhlı araçları envanterine kattı. Ancak Kosova’nın Batı ve Türkiye tarafından desteklenen modernizasyon süreci, Sırbistan’ın askeri planlarını revize etmesine neden oluyor.

​ Buradaki asıl risk, Balkanlar’ın büyük güçler arasındaki bir vekalet savaşı alanına dönüşmesidir. Rusya’nın Ukrayna’daki odağını Balkanlar’a kaydırmak istemesi, bölgedeki milliyetçi damarları kaşıyarak Avrupa Birliği’nin yumuşak karnını hedef alması olası bir senaryodur.

​Gelecek Projeksiyonu

 ​Sırbistan-Kosova hattındaki “silahlanma” tartışmaları, sadece iki komşu arasındaki bir itilaftan ibaret değildir. Bu durum, NATO’nun genişleme stratejisi, Türkiye’nin Balkanlar’daki artan “oyun kurucu” rolü ve Avrupa’nın güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesiyle doğrudan ilişkilidir.

 ​Gerilimin düşürülmesi için tek yol, askeri yığınakların gölgesinde kalmayan, samimi bir siyasi diyalog sürecidir. Ancak mevcut konjonktür, barıştan ziyade “caydırıcılık” üzerine kurulu bir sessizliği işaret etmektedir. Eğer bölge ülkeleri ve küresel aktörler dengeli bir yaklaşım sergilemezse, Balkanlar bir kez daha tarihin tekerrür ettiği bir coğrafya haline gelebilir.

​Kaynakça 

• ​Balkan Insight: Vučić Slams Turkey and US over Kosovo Armament. (2024-2025 Reports).
• ​Defense News: The Strategic Impact of Bayraktar TB2 in the Western Balkans.
• ​Reuters: Pentagon Confirms Sale of Anti-Tank Missiles to Kosovo Amid Tensions.
• ​Foreign Policy: The New Geopolitics of the Balkans: Serbia’s Neutrality Under Pressure.
• ​Sırbistan Cumhurbaşkanlığı Ofisi: Resmi Basın Açıklamaları ve Medya Brifingleri.
• ​TRT World Research: Turkey’s Defense Diplomacy in Southeastern Europe.