Kosova 18. Yaşında: Bağımsızlık Coşkusu ve UÇK Davası
Kosova’nın 18. Bağımsızlık Yılı: Milli Gurur ile Lahey’deki Adalet Sınavı Arasında Priştine
17 Şubat 2026 – PRİŞTİNE
Balkanlar’ın en genç devleti Kosova, bugün 17 Şubat 2008’de ilan ettiği bağımsızlığının 18. yıldönümünü kutluyor. Ancak bu yılki kutlamalar, başkent Priştine sokaklarında alışılagelmiş havai fişek gösterileri ve konserlerin ötesine geçen, derin bir toplumsal ve siyasi kırılmanın gölgesinde gerçekleşiyor. Bir yanda reşit olan genç bir devletin egemenlik coşkusu, diğer yanda ise o devletin kuruluşunda “kurtuluş ordusu” (UÇK) saflarında yer alan liderlerin Lahey’de yargılanmasına duyulan kitlesel tepki var.
1. Bağımsızlığın 18. Yılı: “Reşit” Bir Devletin Portresi
Kosova, bağımsızlığının üzerinden geçen 18 yılda demokratik kurumlarını inşa etme, uluslararası tanınırlığını artırma ve Avrupa Birliği (AB) yolunda ilerleme konusunda önemli mesafeler katetti. Bugün Priştine’nin “Newborn” anıtı önünde toplanan gençler için 17 Şubat, sadece bir tarih değil; vizesiz seyahat özgürlüğü, dijitalleşen bir ekonomi ve Avrupa’nın bir parçası olma vizyonu demek. Ancak bu modern vizyon, bugün şehrin ana caddelerinde yükselen sloganlarla tarihsel bir hesaplaşmanın içine çekiliyor.
2. Priştine’de Dev Protesto: #JusticeForKLA Sesleri
Sabah saatlerinde gerçekleşen resmi geçit törenlerinin ardından, öğleden sonra Priştine’nin meşhur Rahibe Teresa Bulvarı dev bir protesto alanına dönüştü. On binlerce Kosovalı, ellerinde UÇK bayrakları ve Lahey’de yargılanan liderlerin portreleriyle “Liria ka Emër” (Özgürlüğün Bir Adı Var) ve #JusticeForKLA etiketleri altında birleşti.
Protestoların fitilini ateşleyen, Kosova Özel Mahkemesi’nde (KSC) devam eden savaş suçları davasındaki son gelişmeler oldu. Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) en üst kademesinde görev almış olan eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, eski Meclis Başkanları Kadri Veseli ve Jakup Krasniqi ile eski milletvekili Rexhep Selimi’nin 2020’den bu yana tutuklu yargılanması, halkın büyük bir kesimi tarafından “bağımsızlık savaşının yargılanması” olarak algılanıyor.
3. Lahey’de Kritik Eşik: Savunmanın Çarpıcı Savunusu
Bugünkü protestoların zamanlaması tesadüf değil. Mahkeme koridorlarından sızan bilgilere göre, savunma heyeti bugün yaptığı kapanışa yakın sunumlarda iddia makamının (savcılığın) sunduğu delillerin “çelişkili ve yetersiz” olduğunu yüksek sesle dile getirdi. Savunma avukatları, UÇK’nın merkezi bir komuta yapısına sahip olmadığını, bu nedenle sanıkların yerel düzeyde işlendiği iddia edilen bireysel suçlardan “komuta sorumluluğu” kapsamında cezalandırılamayacağını savunuyor.
X (Twitter) üzerinden canlı paylaşılan duruşma notları, Priştine’deki kalabalıklar arasında dalga dalga yayıldı. Savunmanın, “UÇK’nın bir terör örgütü değil, bir halkın varoluş mücadelesi olduğu” yönündeki vurgusu, göstericiler tarafından coşkuyla karşılandı. Sosyal medyada en çok paylaşılan içeriklerden biri de, savunmanın “İddia makamı, olmayan bir hiyerarşiyi kanıtlamaya çalışarak hukuku siyasileştiriyor” ifadesi oldu.
4. Toplumsal Bellek ve Adalet Paradoksu
Kosova toplumunda bugün yaşanan gerilimin temelinde bir “adalet paradoksu” yatıyor. Uluslararası toplum, 1998-1999 savaşı sırasında işlendiği iddia edilen suçların aydınlatılmasını “hukukun üstünlüğü” ve bölgede kalıcı barışın tesisi için zorunlu görüyor. Öte yandan, Kosova halkının ezici çoğunluğu, Sırbistan’ın devlet düzeyinde yürüttüğü sistematik baskı ve katliamların sorumlularının yeterince cezalandırılmadığını, buna karşın “savunma tarafının” yargılanmasının adaletsizlik olduğunu düşünüyor.
Makale için görüşüne başvurulan yerel analistler, “Kosova bugün kendi kurucu mitleri ile uluslararası hukuk normları arasında sıkışmış durumda. Eğer Lahey’den ağır cezalar çıkarsa, bu durum Kosova’nın bağımsızlık meşruiyetine yönelik bir saldırı olarak algılanacak ve toplumsal barışı sarsacaktır” değerlendirmesinde bulunuyor.
5. Siyasi Yansımalar ve Priştine-Belgrad Hattı
Bağımsızlık kutlamalarındaki bu gergin atmosfer, Priştine ile Belgrad arasındaki normalleşme diyaloguna da doğrudan etki ediyor. Sırbistan yönetimi mahkeme sürecini “gerçeklerin ortaya çıkması” olarak nitelerken, Kosova hükümeti davanın siyasi bir araç haline getirilmesinden endişeli.
Başbakan Albin Kurti’nin bugün yaptığı konuşmada, bir yandan adaletin önemine vurgu yaparken diğer yandan UÇK’nın kutsallığını hatırlatması, Kosova hükümetinin halkın tepkisi ile uluslararası yükümlülükler arasında yürüttüğü hassas denge politikasını gözler önüne seriyor.
6. 18. Yılda Gelecek İnşası mı, Geçmişle Hesaplaşma mı?
Kosova, bağımsızlığının 18. yılında aslında kendi kimlik mücadelesinin en kritik sınavını veriyor. Bugün Priştine sokaklarını dolduran binlerce kişi, dünyaya şu mesajı haykırıyor: “Biz sadece bir sınır çizmedik, bir onur mücadelesi verdik.”
Önümüzdeki aylarda mahkemeden çıkacak karar, sadece dört siyasetçinin kaderini değil, Balkanlar‘ın istikrarını ve Kosova’nın uluslararası toplumdaki yerini de şekillendirecek. 17 Şubat 2026, tarihe hem bir bağımsızlık şöleni hem de toplumsal bir vicdan muhasebesi olarak geçecek gibi görünüyor.
Kaynakça
- Kosovo Specialist Chambers & Specialist Prosecutor’s Office (KSC-SPO): “The Prosecutor v. Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi and Jakup Krasniqi” dava dosyaları, Resmi Tebliğler (2020-2026). [Özellikle savunma makamının Şubat 2026 tarihli son sunumları].
- Human Rights Watch (HRW): “Kosovo: Focus on Justice and Accountability” Yıllık Raporları (2024-2026).
- Amnesty International: “Balkans: Decades After the War, the Search for Justice Continues” (Erişim: 17 Şubat 2026).
- Kosovo Agency of Statistics (ASK): “18 Years of Independence: Socio-Economic Progress Report” (Priştine, 2026).
- Republic of Kosovo – Ministry of Foreign Affairs: “International Recognition and Diplomatic Milestones: 2008-2026” Resmi Arşivi.
- Reuters / Associated Press (AP): “Thousands March in Pristina as Kosovo Marks 18th Independence Anniversary Amid War Crimes Trial” (17 Şubat 2026 tarihli saha haberleri).
- Balkan Insight (BIRN): “The KLA on Trial: Identity, Memory and Justice in Kosovo” Özel Dosyası (Analist: Marija Ristic ve ekibi).
- Radio Free Europe / Radio Liberty (RFE/RL): “Kosovo’s 18th Year: Between Celebration and Legal Challenges” (Balkan Servisi Analizi).
- Oxford Academic / Journal of International Criminal Justice: “The Legality and Legacy of the Kosovo Specialist Chambers” (Cilt 24, Sayı 1, 2025).
- European Council on Foreign Relations (ECFR): “The Balkan Buffer: Kosovo-Serbia Relations in 2026” (Rapor No: 412).