​

Batı Balkanlar’da Lojistik Çıkmazı: Sınır Blokajları ve AB’nin “90 Gün” Bariyeri

​Özet: Batı Balkan ülkelerindeki kamyon şoförleri, AB’nin vize ve ikamet kurallarına karşı sınırları kapattı. Svilaj ve Bar Limanı’nda hayat durma noktasında. İşte lojistik krizinin perde arkası.

​Balkanların Tedarik Zinciri Tehlikede

​ 2026 yılının ilk çeyreğinde Balkan coğrafyası, ekonomik entegrasyon ile bürokratik engellerin çarpıştığı kritik bir tedarik zinciri tıkanıklığına sahne oluyor. Sırbistan, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya ve Karadağ’da faaliyet gösteren lojistik sektörü temsilcileri ve kamyon şoförleri, Avrupa Birliği’nin (AB) katı giriş kurallarını protesto etmek amacıyla stratejik sınır geçişlerini ve limanları bloke etti. “Sadece çalışmak istiyoruz” sloganıyla yükselen bu eylem, yalnızca taşımacılık sektörünü değil, bölgenin AB ile olan ticari damarlarını da tehdit ediyor.

​Krizin Fitilini Ateşleyen Düzenleme: 90/180 Kuralı

​Yaşanan sorunun kökeninde, AB’nin Schengen bölgesine dahil olmayan “üçüncü ülke” statüsündeki profesyonel sürücülere uyguladığı vize ve ikamet kısıtlamaları yer alıyor. Mevcut düzenlemeye göre, Batı Balkanlı sürücüler 180 günlük bir zaman dilimi içinde AB topraklarında toplamda en fazla 90 gün kalabiliyor.

 ​Lojistik firmaları, bu kuralın uluslararası taşımacılık doğasına aykırı olduğunu savunuyor. Bir sürücünün rotası, yükleme-boşaltma süreleri ve gümrükteki beklemeler toplandığında, 90 günlük kota hızla doluyor. Bu durum, şirketlerin deneyimli şoförlerini yılın yarısında “atıl” bırakmasına ve ciddi bir personel krizine yol açıyor.

​Svilaj ve Bar Limanı’nda Hayat Durdu

 ​Protestoların en yoğun hissedildiği nokta, Bosna-Hersek ile Hırvatistan’ı birbirine bağlayan kritik Svilaj Sınır Kapısı oldu. Kilometrelerce uzayan kamyon kuyrukları, sadece ham madde akışını değil, taze gıda sevkiyatını da sekteye uğrattı. Benzer şekilde, Karadağ’ın Adriyatik’e açılan kapısı olan Bar Limanı çevresinde kurulan blokajlar, deniz yoluyla gelen konteynerlerin karayolu dağıtımını tamamen durdurdu.

 ​Sektör temsilcileri, AB’nin bu kuraldan profesyonel sürücüleri muaf tutmasını veya kotanın genişletilmesini talep ediyor. Aksi takdirde, Batı Balkanlar’daki lojistik maliyetlerinin %30 oranında artacağı öngörülüyor.

​Balkan Lojistik Krizi: Ekonomik ve Siyasi Yansımalar

​ Bu lojistik tıkanıklık, Batı Balkanlar’ın AB entegrasyon sürecindeki paradoksu da gözler önüne seriyor. Bir yandan “Batı Balkanlar Yatırım Planı” ile bölge ekonomisinin AB ile bütünleşmesi teşvik edilirken, diğer yandan teknik ve bürokratik engeller bu süreci yavaşlatıyor.

• ​Tedarik Zinciri Kırılması: Otomotiv ve tekstil gibi “tam zamanında” (just-in-time) üretim yapan sektörler, Balkanlar’dan gelen parçalardaki gecikmeler nedeniyle üretim bandını yavaşlatma riskiyle karşı karşıya.
• ​İş Gücü Göçü: Kısıtlamalar nedeniyle kendi ülkelerinde çalışamayan sürücüler, AB ülkelerinden çalışma izni alarak bölgeyi terk ediyor. Bu durum, Balkan ülkelerinde kalifiye iş gücü kaybını (beyin göçü) hızlandırıyor.

​Balkan Lojistik Krizi İçin Çözüm Önerileri

​ Balkan kamyoncularının bu kararlı duruşu, Brüksel üzerinde bir baskı oluşturmuş durumda. Uzmanlar, AB Komisyonu’nun “Taşımacılık Topluluğu” (Transport Community) çerçevesinde özel bir statü tanımaması halinde, durumun bölge genelinde bir genel greve dönüşebileceği konusunda uyarıyor.

​ Bugün Svilaj’da bekleyen her kamyon, aslında Balkanlar’ın AB içindeki yerinin ve ekonomik geleceğinin bir temsilcisi konumunda. Çözüm, sadece vize sürelerinde değil, Balkanlar’ı Avrupa’nın ayrılmaz bir parçası olarak gören daha kapsayıcı bir ulaşım politikasında yatıyor.

​Yayın Notu: Makale, 26 Ocak 2026 tarihli güncel lojistik verileri ve X (Twitter) gündemindeki yerel bildirimler baz alınarak hazırlanmıştır.

​Kaynakça

• ​Avrupa Komisyonu (European Commission): “Schengen Area: Visa policy and the 90/180 day rule for third-country nationals.” (Schengen bölgesi vize politikası ve üçüncü ülke vatandaşları için 90/180 gün kuralı yönetmeliği).
• ​Transport Community (Ulaşım Topluluğu): “Road Transport Challenges in the Western Balkans: Facilitating Border Crossing Operations.” (Batı Balkanlar’da Karayolu Taşımacılığı Zorlukları: Sınır Geçiş Operasyonlarının Kolaylaştırılması Raporu).
• ​Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND): “Batı Balkan Ülkelerinde Mesleki Sürücü Vizeleri ve Kota Sorunları Hakkında Sektörel Analiz.”
• ​Sırbistan ve Bosna-Hersek Dış Ticaret Odaları (STK/VTK): “Economic Impact of Logistics Delays on the Corridor Vc and Bar Port.” (Koridor Vc ve Bar Limanı üzerindeki lojistik gecikmelerin ekonomik etkileri bildirisi).
• ​Eurostat: “International Trade in Goods by Mode of Transport – Western Balkans Focus.” (Taşıma Moduna Göre Uluslararası Mal Ticareti – Batı Balkanlar Odaklı İstatistikler).
• ​Regional Cooperation Council (Bölgesel İşbirliği Konseyi – RCC): “Green Lanes Initiative and the Future of Balkan Logistics.” (Yeşil Hatlar Girişimi ve Balkan Lojistiğinin Geleceği raporu).