Bosna Hersek’te Sırp Belediyelerine Kayyum Ataması Tartışmaları
Bosna Hersek’te Sırp Belediyelerine Kayyum Ataması Tartışmaları: 2025 Son Gelişmeler ve Etnik Gerilimler
- Mitrovica Kuzey ve Zveçan: 2023 seçim iptali sonrası geçici idareciler atandı; 2025’te Sırp başkanlar binaları geri aldı (5 Aralık olayı).
- Leposaviç ve Zubin Potok: Benzer şekilde, Sırp Liste partisi liderleri “işgal” iddiasıyla belediyeleri ele geçirdi.
- Genel Durum: 2025’te doğrudan “kayyum” ataması sınırlı; ama OHR’nin bazı kararları yerel yönetimleri etkiledi. Dodik’in cezası, RS’de 10’dan fazla belediyede dolaylı değişiklik yarattı.
Balkan Insight, “Bu atamalar, etnik veto mekanizmasını zayıflatıyor” analizini yaptı. Sırp liderler, “Saraybosna’nın dayatması” diye tepki gösterdi.Arka Plan: Dayton Anlaşması ve Etnik DengelerDayton Anlaşması (1995), Bosna Hersek’i Federasyon ve Republika Srpska olarak ikiye böldü. RS, %49 toprakla Sırp çoğunluklu; belediyeler özerk. Ancak OHR, anayasal ihlallerde müdahale yetkisine sahip. Dodik’in 2025 cezası (OHR kararlarını tanımama), RS’de kriz yarattı – belediyelerde geçici idare tartışmaları buradan doğdu.2023 seçimlerinde Sırp boykotu, Kurti’nin iptal kararıyla tıkandı. 2025’te Sırp başkanların geri dönüşü, “halk iradesi” olarak kutlandı; ama Priştine, “yasadışı” diyor.Uluslararası Tepkiler: AB, NATO ve Rusya Ne Diyor?AB, “Diyalog şart” çağrısı yaptı; Growth Plan fonları riske girdi. NATO KFOR, ek birlik gönderdi. ABD, “Etnik gerilim kabul edilemez” dedi. Rusya, “Sırplar haklı” desteği verdi.Türkiye Dışişleri, “Barış süreci destekliyoruz” açıklaması yaptı.Etkiler: Yerel Halk ve Ekonomi Üzerinde BaskıSırp belediyelerde hizmet durdu; vergi tahsilatı düştü. Etnik gerilim, göçü artırdı – 2025’te 5 bin Sırp RS’den ayrıldı.Karşılaştırma tablosu:
|
Dönem
|
Atama Sayısı
|
Ana Neden
|
Etki
|
|---|---|---|---|
|
2023
|
4 belediye
|
Seçim iptali
|
Boykot, KFOR müdahalesi
|
|
2025
|
Dolaylı 10+
|
Dodik cezası, geçici idare
|
Gerilim tırmanışı, AB fon riski
|
Bu tablo, krizin evrimini gösteriyor.Gelecek Beklentileri: Erken Seçim mi, Yeni Kriz mi?2026 genel seçimleri kritik; AB, “Reform yoksa fon yok” diyor. Dodik’in halefi Sinisa Karan, “RS haklarını koruyacağız” dedi.Sonuç: Bosna’da Etnik Denge Test EdiliyorBosna’nın Sırp belediyelerine atadığı kayyumla ilgili son gelişmeler, 2025’te gerilimi artırdı. Geçici idareler, Dayton dengesini sarsıyor. Bosna Sırp belediyeleri kayyum atama 2025, Republika Srpska belediye krizi son durum gibi aramalarla güncel kalın.